1497. Quran.

«Həqiqətən, biz sənə təkrarlanan yeddi ayəni («Fatihə» surəsini) və böyük Quranı əta etdik.»[1]

«Quranı öyüd-nəsihət almaq üçün asanlaşdırdıq. Amma bir öyüd-nəsihət qəbul edən varmı?»[2]

Hədis:

5155. Allahın Peyğəmbəri (s): «İşlərin sizlər üçün zülmət gecələr tək qaranlıq və şübhəli olduğu hər vaxt Qurana üz tutun. Çünki şəfaəti qəbul olunan bir şəfaətci, şikayəti qəbul edilən bir şikayətçidir. Kim Qurana üz tutsa, onu cənnətə çəkib gətirər, ona arxa çevirəni isə cəhənnəmə qovar.»[3]

5156. Allahın Peyğəmbəri (s) (Allah tərəfindən) Ona «Tezliklə sənin ümmətin fitnələrə giriftar olacaq» deyilərkən «ondan xilas yolu nədirdeyə soruşanlara): «Allahın əziz kitabı!. Batilin nə öndən, nə də arxadan ona yol tapa bilmədiyi, öyülən Alim tərəfindən nazil edilmiş bir Kitab. Elmi Qurandan qeyri yerdə axtaran hər kimsəni Allah azdırar.»[4]

5157. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quran sizinlə olsun. Onu özünüzə rəhbər edin.»[5]

5158. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quranın digər sözlərdən üstünlüyü, Allahın öz yaratdıqlarından üstünlüyü qədərdir.»[6]

5159. İmam Əli (ə): «Pak olan Allah öz qüdrətini kitabında göstərmişdir. Bununla da görsənmədən Özünü bəndələrinə göstərmişdir.»[7]

5160. İmam Əli (ə): «Sizi and verirəm Allaha! Sizi and verirəm Allaha! Məbada, başqaları Qurana əməl etməkdə sizdən önə keçsinlər.»[8]

5161. İmam Əli (ə): «Allah-taalanın kitabını öyrənin. Çünki o sözlərin ən yaxşısı, öyüdlərin ən aydınıdır. Quranı başa düşün. Çünki o, qəlblərin baharıdır və onun nurunda şəfa axtarın. Çünki o, sinələrdəki xəstəliklərə şəfa verəndir. Onu yaxşı oxuyun, Çünki o ən yaxşı əhvalatdır.»[9]

5162. İmam Səccad (ə): «Şərqdən Qərbədək bütün insanlar ölsə belə, təkcə Quran mənimlə olsa, heç vaxt qorxu və kimsəsizlik hiss etmərəm.»[10]

 

1498. Quran həmişə təzədir.

5163. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quran elə bir sənətdir ki, onsuz imkanlı olmaq, onunla yoxsul olmaq olmaz.»[11]

5164. Allahın Peyğəmbəri (s): «Kimə Quran (onu bilməyin neməti) verilibsə və o, bununla belə başqasına bundan daha çox nemət verildiyini güman etsə, şübhəsiz ki, kiçiyi böyük, böyüyü isə kiçik sanmışdır.»[12]

5165. Allahın Peyğəmbəri (s): «Hər kim əcdadlarının və gələcəkdəkilərin, dünyanın əvvəlindən sonuna qədər olan elmi öyrənmək istəyirsə, Quranı tədqiq edib dərindən düşünsün.»[13]

5166. İmam Əli (ə): «Quran nə qədər təkrarlansa və qulaqlara çatsa da, yenə köhnəlməz.»[14]

5167. İmam Əli (ə): «Ən böyük dərdlərin dərmanı Qurandadır:  küfrün, nifaqın, puçluğun və azğınlığın dərdi»[15].

5168. «Biharul Ənvar»: İmam Sadiqdən (ə) soruşdular: «Bu nə sirdir ki, Quran nə qədər çox oxunub bəhs edildikdə onun təzəliyi və təravəti bir o qədər artır?» Həzrət buyurdu:  «Çünki Allah-taala onu yalnız xüsusi bir zaman və xüsusi insanlar üçün yaratmamışdır. Buna görə də hər bir zamanda, hər bir insan üçün qiyamət gününə qədər təzə və təravətlidir.»[16]

 

1499. Quranı öyrənmək və onu öyrətmək.

5169. Allahın Peyğəmbəri (s): «Sizlərin ən yaxşısı Quranı öyrənən və onu başqalarına öyrədəndir.»[17]

5170. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quranı bilən kimsəyə deyiləcək:  «Oxu və yuxarı yüksəl. Dünyada oxuduğun kimi tərtillə oxu. Çünki sənin məqamın oxuduğun son bir ayədədir.»[18]

5171. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quranı öyrənmək və onu oxumaq sizinlə olsun.»[19]

5172. Allahın Peyğəmbəri (s): «Kim bir nəfərə Quran öyrədirsə, onun mövlasıdır. Həmin şəxs onu kimsəsiz, köməksiz qoymamalı və özünü ondan üstün tutmamalıdır.»[20]

 

5173. İmam Əli (ə): «Övladın ata üzərindəki hüquqlarından biri də ona yaxşı ad qoyulması, gözəl tərbiyə olunması və Quran öyrədilməsidir.»[21]

5174. İmam Sadiq (ə): «Layiq olanı budur ki, mömin dünyadan köçməmiş Quranı öyrənsin və ya öyrənərkən vəfat etsin.»[22]

 

1500. Quranı əzbərləməyə həvəsləndirmək.

5175. Allahın Peyğəmbəri (s): «Allah-taalanın öz kitabını əzbərləmək nemətini ona bəxş etdiyi kimsə, başqalarına ondakı nemətdən böyük nemət verildiyini güman etsə, şübhəsiz ki, ən böyük nemətə qarşı hörmətsizlik və naşükrlük etmişdir.»[23]

5176. Allahın Peyğəmbəri (s): «Daxilində Qurandan bir şey olmayan kimsə xaraba ev kimidir.»[24]

5177. Allahın Peyğəmbəri (s): «Sizlərdən kimsənin «filan ayəni unutmuşam» deməsi yaxşı deyil. (Belə deyil) Yadından çıxarılmışdır. Quranı (yaddaşınızda vərəqləyin və) yadınıza salın. Çünki canım əlində olana and olsun ki, Quran insanların sinəsindən, dəvə bəndindən qopandan daha tez qopar.»[25]

5178. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quranı içlərində daşıyanlar (və əzbər bilənlər) Allahın rəhməti arasında olar və Allahın nuruna bürünərlər.»[26]

5179. Allahın Peyğəmbəri (s): «Mənim ümmətimin böyükləri və kübarları Quran daşıyanlar və gecəni ibadətdə dirigözlü açanlardır.»[27]

5180. Allahın Peyğəmbəri (s): «Allah qarşısında tam və aşkar təvazökarlığa ən layiq olanlar Quranı əzbər bilənlərdir. Namaz qılmağa, aşkarda və gizlində oruc tutmağa layiq olan da, Quranı əzbər biləndir.»[28]

5181. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quranı qoruyan kimsəyə, ona qarşı sərt rəftar edənə sərt olmaq yaraşmaz. Daxilində Allahın kəlamı olan (ona qarşı) cahilcəsinə rəftar edənlə ağılsız davranmaz.»[29]

5182. İmam Sadiq (ə): «Qurana əməl edən hafiz, mətləb gətirən mələklər qədər hörmətli və yaxşı əməl sahibi olar.»[30]

5183. İmam Sadiq (ə): «Kim Quranın bir surəsini unudarsa, həmin surə (cənnətdə) gözəl bir surət və yüksək məqam timsalında qarşısında canlanar. Həmin şəxs onu gördükdə soruşar: «Sən kimsən? Nə qədər gözəlsən! Ey kaş mənim olaydın.» Cavab verilər:  «Məni tanımırsan? Mən filan surəyəm. Məni yadından çıxarmasaydın, səni yüksək məkana aparardım.»[31]

 

1501. Quranı avazla oxumağa həvəsləndirmək.

Quran:

«Allahın kitabını oxuyan, namaz qılan, onlara verdiyimiz ruzidən gizli və aşkar xərcləyənlər heç vaxt kasad olmayan ticarətə ümid bəsləmişlər.»[32]

Hədis:

5184. Allahın Peyğəmbəri (s): «Sizlərdən kimsə Allahı ilə söhbət etmək istəyəndə Quran oxusun.»[33]

5185. Allahın Peyğəmbəri (s): «Ürəklər də dəmir kimi pas bağlayar.» Ərz olundu: «Ey Allahın Peyğəmbəri! Ürəkləri cilalayan nədir?.» Buyurdu: «Quran oxumaq.»[34]

5186. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quran oxumaq sənin işin olsun! Çünki Onu oxumaq günahların kəffarəsidir və alovun qarşısında pərdə, əzabdan qorunmağın səbəbidir.»[35]

5187. Allahın Peyğəmbəri (s): «Övladım! Quran oxumaqdan qəflətdə qalma. Çünki Quran qəlbi dirildər və pozğunluq, pis əməl, zülm və günahdan saxlayar.»[36]

 

1502. Gözəl səslə oxumaq.

5188. Allahın Peyğəmbəri (s): «Hər şeyin bir zivəri var və Quranın zivəri də gözəl səsdir.»[37]

5189. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quranı (xoş) səslərinizlə zinətləndirin.»[38]

5190. Allahın Peyğəmbəri (s) Kim Quranı hamıdan daha gözəl oxuyursualına verdiyi cavabdan):–«Onun Quran oxumağını eşidəndə, səsində Allahdan qorxu və qəzəbi görəsən.»[39]

5191. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quranı həzin avazla oxuyun. Çünki o həzin nazil olmuşdur.»[40]

 

1503. Tilavətin haqqı.

5192. İmam Sadiq (ə)Onlara kitab verdiklərimiz, Kitabı layiq olan şə­kil­ oxuyarlar»[41] ayəsi haqda buyurduqlarından): «Ayələrini aydın və qısa-qı­sa oxuyarlar. Mənalarını anlamağa çalışarlar. Hökm və fərmanlarını tət­biq edər, vədlərinə ümid bəsləyər, əzabından qorxarlar. Əhvalatlarından ör­nək götürər, misallardan öyüd alar, əməllərini yerinə yetirər, qada­ğa­larından uzaq durarlar. Allaha and olsun ki, Quranı tilavət haqqı, ayələri əzbərləmək, hərfləri və sözlərini ardıcıl oxumaq, surələrini tilavət etmək, onun beş-on cüzvünü təkrarlamaqla deyil. (bəziləri) Hərf  və sözlərini əzbərlədilər, hədd və mənaları tərk etdilər. Tilavətin haqqı isə onun ayələri haqda dərin düşünməkdir. Allah-taala buyurur: Sənə göndərdiyimiz mübarək bir kitabdır ki, onun ayələrini dərindən düşünəsən.»[42],[43]

 

1504. Quran oxumağın qaydaları.

1. Ağzı təmizləmək.

5193. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quranın keçdiyi yerləri təmizləyin.» Ərz olundu: «Ey Allahın Peyğəmbəri! Quranın keçdiyi yer haradır.» Buyurdu: «Ağızlarınız.» Ərz olundu: «Nə ilə təmizləyək?» Buyurdu: «Misvakla.»[44]

 

2. Allaha pənah aparmaq.

Quran:

«Quran oxuyanda, qovulmuş şeytandan Allaha pənah apar.»[45]

Hədis:

5194. İmam Sadiq (ə) (Hər surəni oxumağa başlayanda, «əuzu billahi minəş şeytanir rəcim» demək barədə suala cavabından): «Bəli, şeytanların ən alçağı olan qovulmuş şeytandan Allaha pənah apar.»[46]

3. Tərtil (aydın qısaqısa oxumaq)

Quran:

«Ona bir qədər (yarısı) artır və Quranı ağır-ağır oxu.»[47]

Hədis:

5195. Allahın Peyğəmbəri (s) (Quranı ağırağır oxu» ayəsi barədə):  «Quranı aydın və ağır-ağır oxu. Onu ot şitili kimi səpmə və şer kimi tələsik, qırıq-qırıq oxuma. Heyrətamiz yerlərində ləngiyin, qəlbləri onunla doyündürüb hərəkətə gətirin. Bütün səyləriniz surəni başa çatdırmaq olmasın.»[48]

4. Dərindən düşünmək

Quran:

«Sənə göndərdiyimiz mübarək bir kitabdır ki, ayələrini dərindən düşünsünlər və ağıl sahibləri ondan ibrət alsınlar.»[49]

Hədis:

5196. İmam Əli (ə): «Bilin ki, Quranı düşünmədən oxumağın bir xeyri yoxdur. Bilin ki, fəhmsiz və düşüncəsiz ibadətin də bir xeyri olmaz.»[50]

5197. İmam Sadiq (ə) (Quranı bir gecədə xətm etmək barədə suala cavabından): «Onu bir aydan az müddətə oxumağını istəmirəm.»[51]

5.Qəlbin yumşaqlığı.

Quran:

«İman gətirənlərin qəlblərinin Allahı xatırlamaq və haqdan nazil olan üçün yumşalma vaxtı gəlib çatmamışdırmı? Bundan əvvəl (səmavi) kitab verilənlər kimi olmasınlar ki, onların gözləmə müddəti uzun müddət çəkdi, qəlbləri sərtləşdi. Onların çoxu fasiq idilər.»[52]

 

Hədis:

5198. Allahın Peyğəmbəri (s) İnsanlardan ən gözəl Quran oxuyan kimdirsualına cavabından): «Quran oxumağını eşidəndə, Allahdan qorxduğunu hiss etdiyin.»[53]

5199. «Əyunul-Əxbaril-Rza» (ə): «İmam Rza (ə) Xorasana səfərə çıxarkən gecələr yatağında çox Quran oxuyardı. Cənnət və oddan bəhs edən ayəyə çatdıqda ağlayar, Allahdan cənnət diləyər, oddan Ona pənah aparardı.»[54]

 

1505. Quranın lənətlədiyi kimsələr.

5200. Allahın Peyğəmbəri (s): «Quranın lənətlədiyi Quran oxuyanlar nə qədər də çoxdur.»[55]

5201. Allahın Peyğəmbəri (s): «Səni (günahlardan) saxlayana qədər Quran oxumusan. Yox əgər saxlamayıbsa, Quran oxumamısan.»[56]

5202. Allahın Peyğəmbəri (s): «Cəhənnəmdə dəmirdən bir dəyirman var və onun başında günahkar qarilər, alimlər üyüdüləcək.»[57]

 

1506. Qurana qulaq asmaq.

Quran:

«Quran oxunanda ona qulaq asın və susun ki, bəlkə rəhm olunasınız.»[58]

Hədis:

5203. Allahın Peyğəmbəri (s): «Ehey! Kim Allaha müstaqdırsa, Onun sözünə qulaq assın.»[59]

5204. Allahın Peyğəmbəri (s): «Kim Allahın kitabının bir ayəsinə qulaq asarsa, ona ikiqat savab yazılar. Kim Qurandan bir ayə oxusa qiyamət günündə həmin ayə onunçün nura çevrilər.»[60]

 

5205. İmam Sadiq (ə) (Zurarənin Quran eşidən kimsənin susmasının qulaq asmağının zərurəti haqda sualına cavabından):–«Bəli, sənin yanında Quran oxunanda, qulaq asıb sakit dayanmağın vacibdir.»[61]

 

1507. Öz nəzərinə uyğun təfsirdən çəkinmək.

5206. Allahın Peyğəmbəri (s): «Allah-taala buyurmuşdur: Sözümü öz nəzərinə uyğun təfsir edən alim Mənə iman gətirməmişdir.»[62]

5207. Allahın Peyğəmbəri (s): «Dünyadan köçəndən sonra ümmətim üçün ən çox qorxduğum şey, Quranı yanlış yozandır.»[63]

5208. İmam Sadiq (ə): «Kim Quranı nəzərinə uyğun təhlil etsə və təfsiri doğru olsa, ona heç bir əcr çatmaz və əgər səhv olsa, günahı onun boynundadır.»[64]



[1] Hicr, ayə 87

[2] Qəmər ayə17

[3] Nəvadir ər-Ravəndi, səh.21-22

[4] Təfsir əl-Əyyaşi, c. 1, səh. 6, hədis 11

[5] Kənzul-Ummal, hədis 4029

[6] Biharul-Ənvar, c. 92, səh. 19, hədis 18

[7] Nəhcül-Bəlağə, xütbə 147.

[8] Nəhcül-Bəlağə, məktub 47.

[9] Tuhəful-uqul, səh. 150

[10] əl-Kafi, c. 2, səh. 602, hədis 13

[11] Biharul-Ənvar, c. 92, səh. 19, hədis 18

[12] Məaniul Əxbar, səh. 279

[13] Kənzul-Ummal, hədis 2454

[14] Nəhcül-Bəlağə, xütbə 156

[15] Nəhcül-Bəlağə, xütbə 176

[16] Biharul-Ənvar, c. 92, səh. 15, hədis 8

[17] Biharul-Ənvar, c.92, səh. 186, hədis 2

[18] Kənzul-Ummal, hədis 2330

[19] Kənzul-Ummal, hədis 2368

[20] Kənzul-Ummal, hədis 2382

[21] Nəhcül-Bəlağə, hikmət 399

[22] əd-Dəvat, səh. 220, hədis 600

[23] Kənzul-Ummal, hədis 2317

[24] Kənzul-Ummal, hədis 2478

[25] Kənzul-Ummal, hədis 2850

[26] Camiul Əxbar, səh. 115, hədis 202

[27] əl-Xisal, səh. 7, hədis 21

[28] əl-Kafi, c. 2, səh. 604, hədis 5

[29] Kənzul-Ummal, hədis 2347

[30] əl-Kafi, c. 2, səh. 603, hədis 2

[31] Səvabul-Əmal, səh. 283, hədis 1

[32] Fatir, ayə 29

[33] Kənzul-Ummal, hədis 2257

[34] Kənzul-Ummal, hədis 2441

[35] Biharul-Ənvar, c. 92, səh. 17, hədis 18

[36] Kənzul-Ummal, hədis 4032

[37] Kənzul-Ummal, hədis 2768

[38] Biharul-Ənvar, c. 92, səh. 190, hədis 2

[39] Biharul-Ənvar, c. 2, səh. 195, hədis 10

[40] Kənzul-Ummal, hədis 2777

[41] Bəqərə, ayə 121

[42] Sad, ayə 29

[43] Tənbihul-Xəvater, c. 2, səh.236

[44] Biharul-Ənvar, c. 92, səh. 213, hədis 11

[45] Nəhl, ayə 98

[46] Təfsir əl-Əyyaşi, c. 2, səh. 270, hədis 68

[47] Muzzəmmil, ayə 4

[48] Nəvadir ər-Ravəndi, səh. 30

[49] Sad, ayə 29

[50] Biharul-Ənvar, c. 92, səh. 211, hədis 4

[51] əl-Kafi, c. 2, səh. 617, hədis 1

[52] Hədid, ayə 16

[53] Kənzul-Ummal, hədis 4143

[54] Uyun Əxbar ər-Riza (ə), c. 2, səh. 182, hədis 5

[55] Biharul-Ənvar, c. 92, səh. 184, hədis 19

[56] Nəhcül-Bəlağənin şərhi, c. 10, səh. 23

[57] Camiul Əxbar, səh. 130, hədis 254

[58] Əraf, ayə 240

[59] Kənzul-Ummal, hədis 2472

[60] Kənzul-Ummal, hədis 2316

[61] Biharul-Ənvar, c. 92, səh. 222, hədis 7

[62] Biharul-Ənvar, c.92, səh. 107, hədis 1

[63] Munyətul-Murid, səh. 369

[64] Biharul-Ənvar, c.92, səh. 110, hədis 11


more post like this