Burada bir necə ayəni qeyd edirik.
1. “Dəhr” surəsi.
Allah-taala Quranda buyurur:
وَ يُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلىَ‏ حُبِّهِ مِسْكِينًا وَ يَتِيمًا وَ أَسِيرًا إِنمََّا نُطْعِمُكمُ‏ْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكمُ‏ْ جَزَاءً وَ لَا شُكُورً
“Onlar öz iştahları çəkdiyi, özləri yemək istədikləri halda (və ya Allahın rizasını qazanmaq uğrunda) yeməyi yoxsula, yetimə, əsirə yedirərlər. (Və sonra da yedirdikləri kimsələrə belə deyərlər): “Biz sizi ancaq Allah rizasından ötrü yedirdirik. Biz sizdən bu (ehsan müqabilində) nə bir mükafat, nə də bir təşəkkür istəyirik” (“Dəhr”,8,9).
Otuz bir əhli-sünnə aliminin etirafına görə, bu ayə Peyğəmbərin (s) əhli-beyti (ə) haqqında nazil olmuşdur. Fəxr Razi “ət-Təfsir əl-kəbir” əsərində sözügedən ayəni şərh edərkən, Qazi Beyzavi “Ənvar ət-tənzil”, Syuti “əd-Dürr əl-mənsur” kitablarında, Əbu əl-Fida[8] və Bağdadi[9] öz tarix əsərlərində məlum ayəni həmin şəkildə izah etmişlər.
2. “Şira” ayəsi.
Allah-taala Quranda buyurur:
وَ مِنَ النَّاسِ مَن يَشْرِى نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَءُوفُ بِالْعِبَاد
“İnsanların eləsi də vardır ki, Allahın razılığını qazanmaq yolunda (Allahın rizası üçün) öz canını fəda edər. Allah öz bəndələrinə qarşı çox mehribandır! (“Bəqərə”, 207)
İbn Abbas deyir: “Bu ayə Əli (ə) haqqında nazil olmuşdur. Ayənin nazil olması Peyğəmbərin (s) müşriklərin əlindən qaçıb Əbu Bəkrlə mağaraya sığındıqlarında Əli (ə) onun (s) yatağında gecələdiyi zamana təsadüf edir”.
İbn Əbu əl-Hədid deyir: “Bütün təfsircilər bu ayənin Əli (ə) haqqında nazil olduğu haqqında yekdil rəyə gəlmişlər. Ayə o həzrətin (ə) Peyğəmbərin (s) yatağında geçələdiyi zama n nazil olmuşdur”[10].
On dörd əhli-sünnə alimi məlum ayənin Əli (ə) haqqında nazil olduğunu etiraf etmişdir. Belə elm adamlarindan aşağıdakılarını göstərmək olar. Zeyni Dehlan[11], Fəxr Razi[12], İbn Əsir[13], Diyarbəkri[14] və başqaları.
3. Mubahilə ayəsi.
Allah-taala buyurur:
فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِن بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْاْ نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَ أَبْنَاءَكمُ‏ْ وَ نِسَاءَنَا وَ نِسَاءَكُمْ وَ أَنفُسَنَا وَ أَنفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتهَِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَتَ اللَّهِ عَلىَ الْكَذِبِين‏
“İsanın Allahın qulu və peyğəmbəri olması barədə) sənə göndərilən bilikdən (məlumatdan) sonra buna (İsanın əhvalatına) dair səninlə mübahisə edənlər olsa, onlara de ki: “Gəlin biz də oğlanlarımızı, siz də oğlanlarınızı; biz də özümüzü, siz də özünüzü; biz də qadınlarımızı,
siz də qadınlarınızı (bura) çağıraq! Sonra (Allaha) yalvarıb yalançılara
Allahın lənət etməsini diləyək!” (“Ali-İmran”,61)
Təfsirçilərin yekdil rəyinə görə, ayədə sözü kecən “özümüz”dən məqsəd Əlidir (ə). Belə ki, ayədə Əli (ə) Peyğəmbərin (s) özü ifadəsi ilə anılmışdır.
Əhməd ibn Hənbəl nəql edir: “Bu ayə nazil olduqda Peyğəmbər (s) Əli (ə) , Fatimə (ə) , Həsən (ə) və Hüseyni (ə) cağırtdıraraq buyurdu: “İlahi, bunlar mənim əhli-beytimdirlər”[15].
Müslümün nəql etdiyinə görə, Müaviyə ibn Əbu Süfyan Səd ibn Əbu əl-Vəqqası cağırtdıraraq dedi: “Sənin Əbu Turabı (Əlini) söyməyinə mane olan nədir?” Səd dedi: “Peyğəmbər (s) Əlinin (ə) üç fəzilətini dilə gətirmişdir. Bu üç fəziləti bildiyim halda heç bir zaman Əliyə (ə) qarşı nalayiq sözlər söyləmərəm. Əgər həmin fəzilətlərin biri məndə olsaydı (mənim haqqımda deyilsəydi) mənim üçün qırmızı (bahalı) dəvələrdən daha qiymətli olardı. Bu ayə فَقُلْ تَعَالَوْاْ nazil olduqda Peyğəmbər (s) Əli (ə), Fatimə (ə), Həsən (ə) və Hüseyni (ə) çağırtdıraraq buyurdu: “İlahi, bunlar mənim əhli-beytimdirlər”.
Bu ayənin əhli-beyt (ə) haqqında nazil olduğunu eyni məzmunlu hədislə nəql edən iyirmi dörd səhabə və tabei, üçüncü əsrə qədər isə əlli əhli-sünnə alimi mövcuddur.
4. Məvəddət ayəsi.
Allah-təala buyurur:
قُل لَّا أَسَْلُكمُ‏ْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فىِ الْقُرْبى‏
(Ya Peyğəmbər) de ki: “Mən sizdən bunun (risaləti təbliğ etməyin) müqabilində qohumlarıma məhəbbətdən başqa bir çey istəmirəm (“Şura”, 23).
Əhli-sünnə elm adamlarının yekdilliklə nəql etdiklərinə görə, sözügedən ayə nazil olduqdan sonra Peyğəmbərdən (s) soruşdular: “Ey Allahın rəsulu! Bizə məhəbbəti vacib olan yaxınların (qohumların) kimlərdirlər?” Həzrət (s) buyurdu: “Əli, Fatimə, Həsən və Hüseyn”.
Hakim Nişapuri özünəməxsus sənədlə Əli ibn Hüseynin (ə) belə buyurduğunu nəql edir: “Həsən ibn Əli atasının vəfatından sonra xütbə oxuyaraq Allaha həmd və səna etdikdən sonra buyurdu: “Bu gecə elə bir şəxs dünyasını dəyişib ki, özündən öncə yaşamın insanlar əməl baxımından onu üstələməmiş, özündən sonra gələnlər isə onun kimisini görməyəcəklər. Peyğəmbər (s) bayrağı Əliyə (ə) verər, o da döyüşə yollanardı. Bir halda ki, Cəbrayıl onun sağ tərəfində, Mikayıl isə sol tərəfində addımlayırdı. Allah ona fəth və qələbə nəsib etmədən qayıtmazdı. Özündən sonrakılar üçün altı yüz dirhəmdən başqa heç bir sarı və ağ (qızıl və gümüş) qoyub getmədi. Payladıqlarından artıq qalan bu miqdar isə ailəsi üçün xidmətçi tutulsun deyə ayrılmışdı. Ey insanlar! Məni tanıyanlar tanıyır. Məni tanımayanlar isə bilsinlər ki, mən Həsən ibn Əliyəm (ə). Mən, Peyğəmbər (s) övladı, vəsi oğluyam. Mən hidayət çırağının oğluyam. Mən o əhli-beytdənəm (ə) ki, Cəbrayıl bizə nazil olar və bizim yanımızdan yüksələrdi. Mən o əhli-beytdənəm (ə) ki, Allah çirkinliyi onlardan uzaq tutaraq onları tamamilə pak etmişdir. Mən o əhli-beytdənəm (ə) ki, Allah onları sevməyi hamıya vacib etmişdir. Allah-taala buyurur: (Ya Peyğəmbər) de ki: “Mən sizdən bunun (risaləti təbliğ etməyin) müqabilində qohumlarıma məhəbbətdən başqa bir çey istəmirəm” (“Şura”, 23).Yaxşılığı əldə etmək biz əhli-beytə məhəbbət bəsləməkdir”.
Bu hadisəni iyirmi dörd səhabə və tabei, altımışa yaxın əhli-sünnə alimi nəql etmişdir. Belə alimlərə misal olaraq aşağıdakıları göstərmək olar:
Syuti[16], Təbəri[17], Əhməd ibn Hənbəl[18] və başqaları.
İbn Həbban və digərləri isə bu hədisin doğruluğunda hec bir şəkk-şübhə olmadığını xüsusilə vurğulamışlar.

[1] “İmam Əli “, İbn Əsakir, c.1, səh. 364.

[2] “Səhihi-Tirmizi “, c. 5, səh. 327.

[3] “Rəd”, 7.

[4] “Came əl-bəyan”, məlum ayəni izah edərkən.

[5] “Müsnədi-Əhməd”, c. 1, səh. 126.

[6] “Təfsiri-Hibri”, səh. 281.

[7] “Müstədrəki-Hakim”, c. 3, səh. 129.

[8] “Tarixi-Əbu əl Fida”, c. 1, səh. 126.

[9] “Tarixi-Bağdadi”, c. 13, səh. 191.

[10] “Şərhi-İbn Əbu əl-Hədid , “c. 13, səh. 262.

[11] “Əs-Sirə əl-Hələbiyyə”, c. 1, səh. 306.

[12] “Təfsir əl-kəbir”, c. 5, səh. 223.

[13] “Əsəd əl-ğabə”, c. 4, səh. 25.

[14] “Tarix əl-xəmis”, c. 1, səh. 325.

[15] “Müsnədi-Əhməd”, c. 1, səh. 185.

[16] “Dürr əl-mənsur”, c. 6, səh. 7.

[17] “Cami əl-bəyan” c. 25, səh. 14-15.

[18] “Müsnədi-Əhməd”, c. 1, səh. 199.

islammektebi.org

 


more post like this