Təsəttur – Quran ədəbiyyatında “örpək” kəlməsi üçün məhz bu sözdən istifadə olunur. “Sətərə” kökündən qaynaqlanan bu kəlmə örtünmək, gislənmək və hər şeyin üçində, yaxud arxasında saxlamaq mənasını verir.

Dini termin olaraq qadın və kişinin örtünməsinə “təsəttur”, örtülməli yerlərə isə “övrət” deyilir. Ər-arvad bir-birilərinə məhrəm olsalar belə, təklikdə qaldıqda övrətlərini örtməlidirlər. Qeyd olunan hal evdə təkbaşına qalan şəxslərədə aiddir. Övrəti örtmədən qılınan namazlar batil hökmündədir. Çimərkən, qüsl alarkən övrət örtülməli, ayaqyolunda olduqda isə övrət hesab olunan yerlər qibləyə çevrilməməlidir.

Çarəsizlik üzündən qibləyə tərəf çevrildikdə əl və ya paltarın ətəyi ilə övrət örtülsə daha yaxşı olar.

İlk bağlantı

İlk örtünmə əmrini Adəm peyğəmbər (ə) və zövcəsi Həvva alır. Onlar belə bir hökmü qoruyan qadağaya əməl etmədikdə alırlar.

يَا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْآتِكُمْ وَرِيشًا ۖ وَلِبَاسُ التَّقْوَىٰ ذَٰلِكَ خَيْرٌ ۚ ذَٰلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ

Ey Adəm oğulları! Sizə ayıb yerlərinizi örtəcək bir geyim və bir də bəzəkli libas (və ya mal-dövlət) nazil etdik. Lakin təqva libası daha yaxşıdır (xeyirlidir). Bu, Allahın ayələrindəndir ki, bəlkə, (onunla) öyüd-nəsihətə qulaq asasınız.

يَا بَنِي آدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ كَمَا أَخْرَجَ أَبَوَيْكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْآتِهِمَا ۗ إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْ ۗ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِن

Ey Adəm oğulları! Ayıb yerlərini özlərinə göstərmək üçün libaslarını soyundurub valideyninizi (Adəm və Həvvanı) Cənnətdən qovdurduğu kimi, Şeytan sizi də aldadıb yoldan çıxartmasın. Şübhəsiz ki, o (Şeytan) və onun camaatı sizləri sizin onları görə bilmədiyiniz yerlərdən görürlər. Biz şeytanları iman gətirməyənlərin (kafirlərin) dostları etdik. (“Əraf” 26-27)

Örtünməyin fəlsəfəsi qarşı cinsin diqqətini cəlb etməmək, onu baxışları ilə günaha sövq etməmək və eyni zamanda öz iffət və toxunulmazlığını qorumalıdır. Bədənin örtünməsi insan fitrətində qoyulsa da, Allah-Təala Quranın müxtəlif ayələrində bu məsələyə dəfələrlə təkid edir. Amma bütün işlərdə olıduğu kimi , burda da Allahın razılığı əsas şərtdir.

Cahiliyyət dövründə ərəblər Kəbə evini çılpaq təvaf edirdilər. Kişilər bu işi gündüz, qadınlar isə gecələr yerinə yetirər və bu əməllərini “Kəbəni içində günah etdiyimiz çirkli paltarlarla təvaf edə bilmərik” – deyərək izah edirdilər. Hələ Məkkə dövründə (hicrətdən əvvəl nazil olan ayələrdə möminlərə təvaf zamanı və namaz qılarkən örtünməli olduqları əmr olunur.

“Ey Adəm oğulları! Hər bir ibadət vaxtı (namaz qılarkən, məscidə gedərkən və ya təvaf edərkən) gözəl libaslarınızı geyin,” (“Əhzab” 31)

Başqa bir ayədə ayıb yerlərini örtən kişi və qadınları böyük mükafat gözlədiyindən xəbər verilir.”…ayıb (övrət) yerlərini (zinadan) qoruyub saxlayan kişilər və qadınlar və

“Həqiqətən, Allah məhz müsəlman kişilər və qadınlar, mömin kişilər və qadınlar, (Allaha) müti kişilər və qadınlar, doğru danışan kişilər və qadınlar, səbrli kişilər və qadınlar, təvazökar (yalnız Allah qarşısında kiçilən) kişilər və qadınlar, sədəqə verən, oruc tutan kişilər və qadınlar, ayıb (övrət) yerlərini (zinadan) qoruyub saxlayan kişilər və qadınlar və Allahı çox zikr edən kişilər və qadınlar üçün (axirətdə) məğfirət (bağışlanma) və böyük bir mükafat (Cənnət) hazırlamışdır!”

إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِينَ وَالْقَانِتَاتِ وَالصَّادِقِينَ وَالصَّادِقَاتِ وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِرَاتِ وَالْخَاشِعِينَ وَالْخَاشِعَاتِ وَالْمُتَصَدِّقِينَ وَالْمُتَصَدِّقَاتِ وَالصَّائِمِينَ وَالصَّائِمَاتِوَالْحَافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَالْحَافِظَاتِ وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً (Əhzab” 35)وَأَجْرًا عَظِيمًا

Quran kişilərin gözlərini naməhrəmdən qorumalarını qarşı tərəfin namus və iffətinə yönələ biləcək təcavüzun qarşısını almaları kimi dəyərləndirir:

“(Ya Rəsulum!) Mömin kişilərə de ki, gözlərini haram edilmiş şeylərdən çevirsinlər (naməhrəmə baxmasınlar), ayıb yerlərini (zinadan) qorusunlar (və ya örtülü saxlasınlar). Bu onlar üçün (ədəb-ərkan, təmizlik baxımından) daha yaxşıdır. Şübhəsiz ki, Allah onların nə etdiklərindən xəbərdardır!”

قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَزْكَىٰ لَهُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ(Nur” 30)

Qadınların örtünməsinin əhəmiyyəti və təfsilatı ilə növbəti ayədə belə bəyan olunur:

وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا ۖ وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ ۖ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَىٰ عَوْرَاتِ النِّسَاءِ ۖ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ ۚ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

“Mömin qadınlara de ki, gözlərini haram buyurulmuş şeylərdən çevirsinlər (naməhrəmə baxmasınlar), ayıb yerlərini (zinadan) qorusunlar (və ya örtülü saxlasınlar); öz-özlüyündə görünən (əl, üz) istisna olmaqla, zinətlərini (zinət yerləri olan boyun, boğaz, qol, ayaq və s. naməhrəmə) göstərməsinlər; baş örtüklərini yaxalarının üstünə çəksinlər (boyunları və sinələri görünməsin); zinət yerlərini ərlərindən, yaxud öz atalarından, yaxud ərlərinin atalarından (qayınatalarından), yaxud öz oğullarından, yaxud ərlərinin oğullarından, yaxud öz qardaşlarından, yaxud qardaşlarının oğullarından, yaxud bacılarının oğullarından, yaxud öz (müsəlman) qadınlarından, yaxud sahib olduqları (müşrik) cariyələrdən, yaxud kişiliyi qalmamış (onlarla birlikdə yemək yeyən) xidmətçilərdən, yaxud qadınların məhrəm yerlərini hələ anlamayan uşaqlardan başqasına göstərməsinlər; gizlətdikləri bəzək şeylərini (xalxallarını) göstərmək üçün ayaqlarını (yerə və ya bir-birinə) vurmasınlar. Ey möminlər! Hamınız Allaha tövbə edin ki, nicat tapasınız! (Mətləbinizə çatasınız!)” (“Nur” 31)

Qadınlar evlərindən üşiyə çıxdıqda evlərində naməhrəm qarşısında olduqlarında üz və əl istisna olmaqla, bütün bədənlərini örtməlidirlər.

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَنْ يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا

“Ya Peyğəmbər! Zövcələrinə, qızlarına və möminlərin övrətlərinə de ki, (evdən çıxdıqda cariyələrə oxşamasınlar deyə, bədənlərini başdan-ayağa gizlədən) örtüklərini örtsünlər. Bu onların tanınması (cariyə deyil, azad qadın olduqlarının bilinməsi) və onlara əziyyət verilməməsi üçün daha münasibdir. Allah bağışlayandır, rəhm edəndir!”(Əhzab” 59)

Əhzab surəsi

Mədinədə hicrətin 5-7-ci illərində nazil olur. Bu isə o deməkdir ki, artıq müsəlman cəmiyyəti və müsəlman ümməti formalaşmışdı. Bunun üçün də onun geyim, rəftar və davranışları, əxlaq normaları, bir sözlə, ictimai həyatı və məişəti ilə əlaqəli olan bütün məsələlər öz həllini tapmalı idi.

Hicab təhsildəki ədalətsizliyə güc gəldi – Mövqe

700 ballıq hicab

Bu həftənin gündəminə yeni bir xəbər gəldi. O da 700 plan toplamış hicablı qız haqqında xəbər idi. Bu xəbər inanclı kəslərin üzünə uzun sürən kədərdən sonra təbəssüm bəxş etdi. Adamı yandıran odur ki, bu hadisəyə sevinən də elə məhz inanclı kəsim oldu.

Bu artıq bizim alınımıza yazılıb, bu məmləkətdə başında örtük gəzdirən heç bir xanımın nə uğuruna sevinən var, nə də onların dərdinə şərik çıxası birisi… Musiqili yarışlarda bir nəfər yer tutduqda az qala xalq ayağa qalxıb, həmin iştirakçıya alqışlar söyləyirlər. Belə isə nə üçün təhsil heç kəsi maraqlandırmır axı?!

Uzun illərdir hicablı qızlarımızı ən aşağı intelektuala malik insan kimi cəmiyyətə təqdim etməkdə israrlı ziyalılarımız var. Məncə bu hadisə onlar üçün qapaq olar. Əllərində imkan olsaydı çox güman “Hər hansısa bir fırıldaq nəticəsində bu balı toplayıb” da deyən olardı.

Sözsüz ki, bu qız kimi məktəblərdə çox sayda başıbağlı qızlarımız var… Hələ evlərində oturub gözü pəncərədə qalaraq “Görəsən mən nə zaman həmyaşıdlarım kimi məktəbə gedəcəyəm?” deyə arzu edən qızlarımızı demirəm.

Deyə bilərsiz ki, “Axı sənə nə var? Nə tutmusuz bu hicablı qızlardan? Niyə ayrımçılıq salırsız axı?” Kənardan cəlbedici görünsə də, bu fikir səhvdir. Çünki ayrımçılığı, parçalamağı hicablı qızları məktəbə buraxmamaqla haqsızlığa girdab olanlar işlərini məharətlə gördülər.

Bir dəyərli və ziyalı dostlardan biri deyir ki, “Belə halları gördükdə (yəni hicablı bir qızın 700 bal toplamasını) Misir Mərdanovu məhkəməyə vermək istəyirəm”. Bəli, bu zülmdür, açıq-aşkar zülm. Soruşdular ki, zülm nədir, ədalət nədir? Cavab verdilər ki, “Ədalət güllərə, zülm isə tikanlara su verməkdir”. Hər hansı bir əlaçı qızı hicablı olduğuna görə məktəbə buraxmamaq zülmdür. Bəlkə də, zülmkarlıq artıq qana işləmişdir.

Öz vətəndaşlarına susamış bir məmur olan yerdə düşmənə hacət?! Hicablı balamızın uğuru hər birimizin uğurudur. Habelə yüksək bal toplamış hər bir kəsin uğuru Azərbaycanımızın uğurudur, təhsilimizin uğurudur. Bu uğuru boya başa çatdırmaq lazımdır. Kökündən kəsmək və ya boy atmasının qarşısını almaq lazım deyil.

Misir

Birlik,az

/Deyerler.org/


more post like this